VVV Toerisme

Gen. Dempseylaan 1, 3930 Hamont-Achel +32(0)11 64 60 70

Hamont-Achel

Hamont

kerkhamontHet centrum van Hamont is niet groot. Het wordt gedomineerd door het marktplein, in de vorm van een langgerekte driehoek, en de kerk. Her en der verspreid staan bijzondere huizen. Buiten het centrum zijn drie kloosters te vinden en een windmolen.

De Sint-Laurentiuskerk is een neogotische kerk die gebouwd is in 1903-1904 en ontworpen door Jos Cuypers en Jan Stuyt. In de kerk bevinden zich zes laatgotische beelden en een Sedes Sapientiae uit de 14e eeuw. De kerk heeft glas-in-loodramen van Ladon en Osterrath, en een 18e-eeuwse preekstoel. Achter de kerk zijn zeldzame arduinen grafstenen te vinden die daar zijn geplaatst toen het kerkhof in 1889 werd opgeruimd. De oudste is van 1620. Een steen uit 1719 is van de teut Mathias Thijs. Voorts is daar het grafmonument van Antonius Mathijsen, uitvinder van het gipsverband, uit 1878.

urselinenhamontHet Ursulinenklooster is een neogotisch gebouw uit 1913-1914 dat is ontworpen door Pierre Cuypers. Merkwaardig is het feit dat de kapel zich op de eerste verdieping bevindt, waarbij de zijbeuken op de begane grond worden ondersteund door gaanderijen. Tegenwoordig bevat het complex scholen, een bibliotheek en de Teutenkamer.

zwartzustersHet Klooster van de Zwartzusters met een neogotische kapel uit 1930. De Zwartzusters of Augustinessen uit Sint-Truiden vestigden zich hier in 1889 om zich aan gezondheidszorg te wijden nadat een epidemie van difterie was uitgebroken. Tegenwoordig worden vooral ouderen opgevangen.

Het pomp-perron werd opgericht in 1782. Het was een hardstenen pomp met aan de bovenzijde de voor een perron kenmerkende bol met kruis. Tevens werd het als schandpaal gebruikt. In 1944 werd het pomp-perron vernield, maar in 1989 weer herbouwd.

Boerderij De Wal uit 1878 is een boerderij met koetshuis, waar tegenwoordig ateliers in zijn gevestigd voor amateurkunstenaars.

Andre DSC02680 1 ha 2014De Napoleonsmolen, een hoge windkorenmolen uit 1804. Na de opheffing van het middeleeuwse banrecht door Napoleon, bouwden enkele ondernemende Teuten van Hamont een windmolen op een paar honderd meter buiten de stadswallen van Hamont

De Dodendraad, een replica van de onder hoogspanning staande grensversperring tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Kasteel Beverbeek is een kasteelachtig landhuis uit 1889. Het is gebouwd in opdracht van Peter Slegers in Engelse tudorstijl. De architect was Mathieu Christiaens. Het kasteeltje wordt omsloten door een domein van 3 ha.

Een aantal monumentale woonhuizen heeft in 1997 de monumentenstatus verkregen, zoals:

huisrijckenHuis Rijcken, aan de Markt, uit 1655 is het oudste nog bestaande huis in Hamont, en het is gebouwd vlak na de verwoesting van de stad door Lotharingse troepen in 1654. De bovendorpel toont het jaartal en een dubbel familiewapen. In 1786 betrok de teutenfamilie Rijcken dit huis.

Huis Cuppens, aan de Markt, met een 17e-eeuwse kern. Als De Prins van Luik bekend als herberg en later woonde er een horlogemaker.

Huis Gijbels, aan de Markt, een oorspronkelijk 18e-eeuws breedhuis waar ook schouten hebben gewoond, vandaar de leuze: Quid nocuisse juvat (wat baat het, iemand schade te berokkenen).

Huis Hegge, is een van de huizen met de kopse kant naar de Markt, gebouwd na de stadsbrand van 1756. Dit huis is in 1796 door de teut Jacob Feijen. Gerenoveerd in 1985.

Huis Engelen, aan het Marktplein, gebouwd in 1875 door de familie van teuten en fabrikanten Spaas, onder meer bekend van de kaarsenfabriek.

Hhuisfeyenuis Feyen is een 18e-eeuwse stadswoning die omstreeks 1880 werd verbouwd door Adriaan Feyen en is nu pension Villa Christina

Huis Spaas aan het Marktplein, uit 1882, gebouwd door de Teutenfamilie Spaas.

Huis Simons is een neoclassicistisch teutenhuis uit 1885 en heette oorspronkelijk De Gulden Poort. Er was ooit nog een koffiebranderij en een atelier voor kerkgewaden in gevestigd.

Villa Martina, aan de Schutterijstraat, uit 1914, gebouwd door Frederik Van Waesberghe, een vroegere zouaaf. Martina was zijn vrouw.

Huis Lenders, aan de Budelpoort, was eigendom van een brouwer.

Huis Spaas, aan de Stationsstraat, gebouwd door Henri en Mathieu Rijcken, die in 1885 een stoomweverij oprichtten. Daarna was het van sigarenfabrikant Calixt Feyen en sedert 1932 van de familie Spaas.

't Boerke, aan de Achelpoort/Kapelstraat, is het oudste winkelpand van Hamont, uit 1876. Nu een kinderdagverblijf.

Villa Somers, bij de Budelpoort, is een dokterswoning uit 1902.

Achel

mulkeDe Grevenbroekmolen, of 'Het Mulke', is een onderslagwatermolen op de Warmbeek die is gebouwd in 1770. Zij diende voor het malen van graan en boekweit. In 1774 werd een oliemolen tegenover deze molen geplaatst. In 1920 was ze reeds stilgelegd, terwijl in 1973 de stuw werd verplaatst en een brug werd gebouwd. Het gebouw is nog aanwezig, hoewel het waterrad is verdwenen.

De Achelse Kluis is een trappistenabdij op de grens tussen Nederland en België. De kluisgemeenschap is een oord van gebed en stilte en niet toegankelijk voor het grote publiek. De bistro en winkel zijn vrij toegankelijk alsook het middaggebed (noon) in de kerk van de kluis.

Een veld met gerestaureerde grafheuvels, waarvan een enkele met palenkrans, vormen een getuigenis van de urnenvelden uit de vroege ijzertijd, die duurde van 700-450 v.Chr. Ze zijn te vinden in het bosgebied van De Grote Haart. Het oorspronkelijke grafveld bedroeg 2 ha.

De Monulfus- en Gondulfuskerk is een goeddeels neogotische kerk uit 1909. Het koor, een kruisbeuk en een deel der middenbeuk stammen echter uit het begin van de 16e eeuw. Deze zijn laatgotisch. De kerk bevat enkele oudere kunstwerken zoals een doopvont uit 1761, een rococo biechtstoel, enkele schilderijen uit de 17e eeuw, en op de begraafplaats enkele 17e-eeuwse grafstenen. GS kerkachel dscf6966 2Een 15e-eeuws beeld van Sint-Barbara en een 18e-eeuws beeld van Sint-Rochus werden in 2000 gestolen, maar in 2002 weer teruggevonden te Maastricht. Naast de kerk bevindt zich het graf van de Teutenfamilie Simons, en achter de kerk zijn een vijftal 18e-eeuwse grafkruisen te vinden. In de muur van het koor zijn twee 17e-eeuwse grafstenen ingemetseld.

Een merkwaardige muziekkiosk uit 1935, die gebouwd is op het keldergewelf van de afspanning Koeckhofs, die zich halverwege op de postbaan van Maastricht naar 's-Hertogenbosch bevond. Hier hebben beroemde gasten gelogeerd, zoals in 1751 de prins-bisschop van Luik, en in 1781 keizer Jozef II.

De kerk, de muziekkiosk, een fontein en een zonnewijzer vormen, tezamen met bloemen- en groenpartijen, een rustpunt in het centrum van het dorp.

Kapel Onze Lieve Vrouw in Nood aan de binnenweg naar Hamont. Deze bevat een altaar uit de 17e eeuw en een zeer oud, maar beschadigd, Mariabeeldje. De kapel dateert uit 1838 en werd gebouwd in opdracht van Mevrouw Wouters -de Sallez die het domein Genenbroek kocht van de erven van de laatste heer van Achel, Pieter Godfried de Leonardts. In 1852 kwam de kapel in handen van Graaf de Theux de Meylandt, die toen Minister van Staat was. In 1986 werd de kapel door de Achelse parochie gekocht van Baron Marcel Pecsteen.kerkachelfontein

Direct hiernaast ligt de Militaire Dijk uit 1839, een merkwaardig voortvloeisel van het Verdrag van Zonhoven, dat gesloten werd te Zonhoven in 1833, waaruit voortvloeide dat de Nederlandse troepen van deze weg gebruik mochten maken om van Maastricht naar Budel te marcheren.

Het Simonshuis is een voormalig teutenhuis uit 1880. Achter dit huis werd in 1909 de trijpfabriek van Frans Schellens gevestigd. In september 1944 werd het hoofdkwartier van het Britse leger, waar Veldmaarschalk Montgomery en Generaal Eisenhower nog geweest zijn. Sedert 1973 is het eigendom van de stad Hamont-Achel. Het Simonshuis herbergt het Grevenbroekmuseum en het VVV-kantoor.

Klooster Catharinadal, bij het kasteel Genenbroek, genoemd naar de heilige Catharina van Siena, tegenwoordig een kaasmakerij. Dit is een overblijfsel van een franciscanessenklooster uit 1432 dat met steun van de heer van Asten werd gebouwd en dat onderwijs voor welgestelde meisjes verzorgde. Er waren stichtingen van hier uit in Dommelen en Arendonk. Het complex omvatte onder meer een oliemolen, een boerderij en een spinhuis. Tijdens de Franse Revolutie werden de zusters verjaagd en werd het geheel omgevormd tot een boerderij. De huidige gebouwen, met fraaie gevels in baksteenmetselwerk, stammen uit 1815, maar de gotische gewelfde kelder van het Spinhuis is nog intact. Catharinadal bevindt zich vlak bij Domein Grevenbroek.

Kasteel Grevenbroek, zetel van de heerlijkheid Grevenbroek, was een versterkt kasteel, waarvan nog slechts een ruïne over is.

Domein Grevenbroek heette in de 15e eeuw nog Gheene bempden en het was een hoevecomplex dat voor het eerst werd vermeld in 1496. Het kasteel heet dan ook Kasteel Genenbroek. Het is ontstaan als het centrale gebouwencomplex van de heerlijkheid Grevenbroek. Het kwam in 1742 in het bezit van de kluizenaars van de Achelse Kluis. In 1747 werd het landgoed gekocht door baron de Hubens die het kleine pand aanzienlijk uitbreidde. Zijn schoonzoon, Pieter Godfried de Leonaerdts de Fill, liet in 1791 de kapel aanbouwen. Via zijn weduwe Wauters de Sallez werd het kasteel in 1852 bezit van graaf Barthélémy de Theux de Meylandt et Montjardin. Deze liet het kasteel in eclectische stijl verbouwen. Daarna kwam het kasteel in bezit van zijn schoonzoon, graaf Alfred Cornet d'Elzius de Peissant (1839-1898), die het vergrootte met een westelijke vleugel en ook een koetshuis en een paardenstal liet bouwen. Diens zoon, graaf Georges Cornet d'Elzius de Peissant was eveneens een politicus. Ook was hij burgemeester van Achel. Nadat hij in financiële moeilijkheden kwam werd het kasteel in 1935 verkocht aan de paters kruisheren uit Diest, die het op hun beurt door gebrek aan roepingen in 1992 verkochten aan de familie Kluijtmans. Deze familie renoveerde het kasteel en het koetshuis. Het kasteel, met koetshuis en landgoed, is tegenwoordig een recreatief centrum. Men kan er wandelen door een klein, maar gevarieerd loofbos met vijver, en er is ook een fraaie kasteeltuin. Het domein bevindt zich ten oosten van het centrum van Achel.

tompDe Tomp. Deze zou door Willem van Boxtel zijn opgericht. Het zou de donjon van een motteburcht zijn geweest, die de voorloper zou zijn van het latere kasteel Grevenbroek. Tegenwoordig is men van mening dat De Tomp de gemetselde romp van een torenmolen was. Torenmolens waren versterkt en konden zo het inkomen van de heer garanderen in woelige tijden. De molen was in 1630 al buiten gebruik. De molentheorie zou volgen uit een vergelijking van De Tomp met een soortgelijke toren te Well. De Tomp werd als slottoren gerestaureerd in 1968. De naam is afgeleid van 'teump', wat 'spits' betekent.

Het Planetenpad is een boswandeling waarop de onderlinge afstanden van de planeten in het zonnestelsel op schaal is weergegeven. De afstand aarde-zon is 45 meter. Het Planetenpad is gerealiseerd door de Sterrenkundige Kring 'De Noorderkroon'.

De Geologische Tuin is een verzameling, voornamelijk Belgische, gesteenten, die is gelegen langs een cirkelvormig pad van 60 meter lengte. De schaal langs de cirkel is de tijdschaal.

De Waag, bij de Geologische tuin, werd in 1772 gebouwd nadat de gemeenten Achel en Hamont in 1771 de molenrechten van de heerlijkheid hadden gekocht. Ze stond nabij de Grevenbroekmolen en ook was er in de buurt een houten windmolen die echter in 1800 afbrandde. Na het afschaffen van de maalrechten werd De Waag een boerderij en bleef dat tot 1956. Nu zijn slechts de geconserveerde fundamenten zichtbaar.

De Beverbeekhoeve, een oude herenhoeve uit omstreeks 1650.

laathoeve