Welkom in het charmante Noord-Limburgse Achel, een gezellig grensdorp met zo’n 5.500 inwoners, vlak bij de Nederlandse grens. Een groep enthousiaste inwoners – velen van hen lid van de Landelijke Gilde – bundelde de krachten met V.V.V. Hamont-Achel vzw om een bijzondere wandelroute uit te stippelen.
Het resultaat? ‘Ontdek het Dorp’, een verrassende wandeling die je meeneemt langs de mooiste plekjes van Achel. Met de handige wandelkaart trek je door de dorpskern, langs groene paden, en ontdek je onderweg de rijke geschiedenis van dit landelijke grensdorp.
Een ideale combinatie van natuur, erfgoed en dorpse charme. Trek je wandelschoenen aan en beleef Achel stap voor stap!
1.📍 Start: Michielsplein – Hart van Achel
De wandeling start op het Michielsplein, bij de Sint-Monulphus en Gondulphuskerk en de zingende fontein van Achel: De Zingende Lier, een kunstwerk van Willy Ceyssens. De fontein bezingt de ziel van Achel, van de eerste vermelding in 1139 tot de fusie met Hamont in 1977. In de vijver vind je stenen met jaartallen die symbolisch zijn voor belangrijke momenten in de dorpsgeschiedenis.
Een plek waar verleden en heden elkaar ontmoeten – en jouw ontdekkingstocht begint!
2.📍 Via Catharinadal naar de Heerlijkheid Grevenbroek
Vanop het Michielsplein wandel je zuidoostelijk via Catharinadal. Onderweg kom je het beeldje tegen dat herinnert aan "Vijf eeuwen Ridderzate van de Heerlijkheid Grevenbroek". In de vroege middeleeuwen vormde Achel samen met Hamont en Sint-Huibrechts-Lille de historische Heerlijkheid Grevenbroek.
3.📍 Catharinadal – Van klooster tot kaasmakerij
Je volgende halte is het voormalige franciscanessenklooster Catharinadal, gesticht in 1432 met steun van de heer van Grevenbroek. Vandaag vind je hier de ambachtelijke kaasmakerij en hoevewinkel van de familie Boonen. Met melk van hun 100 rood-bonte MRIJ-koeien produceren ze zo’n 150 kazen en 70 andere zuivelproducten.
Topper van het huis? De bekroonde Grevenbroecker blauwschimmelkaas – een absolute aanrader om te proeven!
4.📍 Kapel op de hoek van Orchideeënlaan en Militaire Dijk
Op deze kruising vind je een van de meest bezochte kapelletjes van Achel. De kapel werd gebouwd in 1838 in opdracht van mevrouw Wauters-Sallez uit Hasselt, die ook Kasteel Genenbroek en omliggende gronden verwierf. In 1852 verkocht ze het domein aan minister van staat De Theux. De kapel werd grondig vernieuwd in de jaren 1930 en is vandaag eigendom van de kerkfabriek van Achel.
5. 📍Blauwhoef Rentmeesterwoning
Vanaf 1860 werd het wateringgebied langs de Militaire Dijk aangelegd door graaf de Theux de Meylandt en zijn schoonzoon. Op dit uitgestrekte gebied van 600 hectare beheerde rentmeester Jean Kerkhofs het land en hield toezicht op hoveniers en boswachters vanuit zijn woning. De gewelfde kelders dienden oorspronkelijk als kaasopslag, wat de woning ook de bijnaam ‘Kaasbouw’ gaf. Later werd de woning verbouwd door de familie Pecsteen en bleef tot 1994 in hun bezit. Recent is het complex gerestaureerd en weer in ere hersteld.
6. 📍De Waag
We wandelen verder het groen in en komen bij de Waag, een historisch gebouw uit 1772. Hier werd het graan uit de dorpen Achel, Lille en Hamont officieel gewogen. Vroeger moesten boeren hun graan laten malen bij de heer’s banmolen, maar in 1771 namen de drie gemeenten dit recht over. Ze bouwden de Waag om onenigheid over het malen te voorkomen, omdat molenaars soms graan achterhielden. Vandaag herinnert de Waag aan deze belangrijke samenwerking tussen de dorpen.
7. 📍De Tomp in de Warmbeekvallei
In de groene vallei van de Warmbeek, tussen Achel en Hamont, ligt de mysterieuze Tomp. Deze toren – waarvan de naam ‘Tomp’ afgeleid is van ‘teump’, wat spits betekent – staat op privéterrein en is normaal niet toegankelijk. Over de oorsprong is veel discussie: is het een donjon van een middeleeuwse mottenburcht of de resten van een versterkte torenmolen? Een miniatuur van de Tomp is te zien in het Grevenbroekmuseum, gevestigd in het historische Simonshuis. Dit museum vertelt ook het verhaal van de teuten, rondreizende handelaars die vroeger koperwerk en textiel verkochten in het buitenland.
1.📍 Start: Michielsplein – Hart van Achel
De wandeling start op het Michielsplein, bij de Sint-Monulphus en Gondulphuskerk en de zingende fontein van Achel: De Zingende Lier, een kunstwerk van Willy Ceyssens. De fontein bezingt de ziel van Achel, van de eerste vermelding in 1139 tot de fusie met Hamont in 1977. In de vijver vind je stenen met jaartallen die symbolisch zijn voor belangrijke momenten in de dorpsgeschiedenis.
Een plek waar verleden en heden elkaar ontmoeten – en jouw ontdekkingstocht begint!
2.📍 Via Catharinadal naar de Heerlijkheid Grevenbroek
Vanop het Michielsplein wandel je zuidoostelijk via Catharinadal. Onderweg kom je het beeldje tegen dat herinnert aan "Vijf eeuwen Ridderzate van de Heerlijkheid Grevenbroek". In de vroege middeleeuwen vormde Achel samen met Hamont en Sint-Huibrechts-Lille de historische Heerlijkheid Grevenbroek.
3.📍 Catharinadal – Van klooster tot kaasmakerij
Je volgende halte is het voormalige franciscanessenklooster Catharinadal, gesticht in 1432 met steun van de heer van Grevenbroek. Vandaag vind je hier de ambachtelijke kaasmakerij en hoevewinkel van de familie Boonen. Met melk van hun 100 rood-bonte MRIJ-koeien produceren ze zo’n 150 kazen en 70 andere zuivelproducten.
Topper van het huis? De bekroonde Grevenbroecker blauwschimmelkaas – een absolute aanrader om te proeven!
4.📍 Kapel op de hoek van Orchideeënlaan en Militaire Dijk
Op deze kruising vind je een van de meest bezochte kapelletjes van Achel. De kapel werd gebouwd in 1838 in opdracht van mevrouw Wauters-Sallez uit Hasselt, die ook Kasteel Genenbroek en omliggende gronden verwierf. In 1852 verkocht ze het domein aan minister van staat De Theux. De kapel werd grondig vernieuwd in de jaren 1930 en is vandaag eigendom van de kerkfabriek van Achel.
5. 📍Blauwhoef Rentmeesterwoning
Vanaf 1860 werd het wateringgebied langs de Militaire Dijk aangelegd door graaf de Theux de Meylandt en zijn schoonzoon. Op dit uitgestrekte gebied van 600 hectare beheerde rentmeester Jean Kerkhofs het land en hield toezicht op hoveniers en boswachters vanuit zijn woning. De gewelfde kelders dienden oorspronkelijk als kaasopslag, wat de woning ook de bijnaam ‘Kaasbouw’ gaf. Later werd de woning verbouwd door de familie Pecsteen en bleef tot 1994 in hun bezit. Recent is het complex gerestaureerd en weer in ere hersteld.
6. 📍De Waag
We wandelen verder het groen in en komen bij de Waag, een historisch gebouw uit 1772. Hier werd het graan uit de dorpen Achel, Lille en Hamont officieel gewogen. Vroeger moesten boeren hun graan laten malen bij de heer’s banmolen, maar in 1771 namen de drie gemeenten dit recht over. Ze bouwden de Waag om onenigheid over het malen te voorkomen, omdat molenaars soms graan achterhielden. Vandaag herinnert de Waag aan deze belangrijke samenwerking tussen de dorpen.
7. 📍De Tomp in de Warmbeekvallei
In de groene vallei van de Warmbeek, tussen Achel en Hamont, ligt de mysterieuze Tomp. Deze toren – waarvan de naam ‘Tomp’ afgeleid is van ‘teump’, wat spits betekent – staat op privéterrein en is normaal niet toegankelijk. Over de oorsprong is veel discussie: is het een donjon van een middeleeuwse mottenburcht of de resten van een versterkte torenmolen? Een miniatuur van de Tomp is te zien in het Grevenbroekmuseum, gevestigd in het historische Simonshuis. Dit museum vertelt ook het verhaal van de teuten, rondreizende handelaars die vroeger koperwerk en textiel verkochten in het buitenland.
In de groene long tussen Hamont en Achel doorkruisen verschillende bewegwijzerde wandelroutes het uitgestrekte groengebied. U komt zo voorbij de verschillende monumenten uit het historische verleden. Grafheuvels uit de brons-en ijzertijd, de mysterieuze Tomp, de waag, de oude hoeve Beverbeek, De Draad, de Napoleonsmolen, de Teutenhuizen en uiteraard de abdij de Achelse Kluis.
De wandelkaarten kan je aankopen bij het V.V.V. Hamont- Achel vzw of bij het UiTpunt in Hamont.